|  ۲۱ دی ۱۳۹۵
کلید سعادت دو جهان

کلید سعادت دو جهان

بدان که کلید سعادت دو جهان، شناختن نفس خویشتن است، زیرا که شناختن آدمی‌خویش را اعانت‌بر شناختن آفریدگار خود می‌نماید. چنانکه حق – تعالی – می‌فرماید : «سنریهم آیاتنا فی الافاق وفی انفسهم حتی یتبین لهم انه الحق» از حضرت رسول – صلی الله علیه و آله و سلم – منقول است که : «من عرف نفسه فقدعرف ربه» یعنی : «هر که بشناسد نفس خود را پس به تحقیق که بشناسد پروردگار خودرا» .

خود این ظاهر و روشن است که : هر که خود را نتواند بشناسد به شناخت دیگری  نمی تواند برسد ، زیرا که هیچ چیز به تو نزدیک تر از تو نیست ، چون خود را نشناسی دیگری را هم نمیتوانی بشناسی.

شناختن خود ، موجب شوق به تحصیل کمالات و تهذیب اخلاق و باعث سعی در دفع «رذائل» می گردد ، زیرا که آدمی بعد از آنکه حقیقت خود را شناخت ودانست که : حقیقت او «جوهری» است از «عالم ملکوت» وچنین جوهری شریف را عبث و بی فایده به این عالم نفرستاده اند، و بدین سبب است که انسان در صدد تحصیل فوائد تعلق نفس به بدن بر می آید ، و خود را به تدریج به سر منزل شریفی که باید می رساند.
گاه است که گوئی : من خود را شناخته ام ، و به حقیقت خود رسیده ام . زنهار،که این چنین شناختن کلیدسعادت نیست ، و این شناسائی ترا به جائی نرساند ، که سایر حیوانات نیز با تو در این شناختن شریک اند ، و آنها نیز خود را چنین میشناسند . زیرا که : تو از ظاهر خود فقط سر وروی و دست و پای و چشم و گوش و پوست و گوشت ، و از باطن خود ندانی مگر این قدر که چون گرسنه شوی غذا طلبی ، و چون بر کسی خشمناک شوی در صدد انتقام برآئی ، و چون شهوت بر تو غلبه کند مقاربت خواهش نمائی و امثال اینها ، و همه حیوانات با تو در اینها برابرند.

پس به چه سبب خود را نیز از آنها بهتر می دانی؟ و اگر تو همین باشی به چه سبب خداوند عالم ترا بر سایر مخلوقات ترجیح داده و فرموده : «و فضلناهم علی کثیر ممن خلقنا تفضیلا» «ما تفضیل دادیم فرزندان آدم را بر بسیاری از مخلوقات خود».
پس باید حقیقت خود را طلب کنی تا خود چه چیزی ، و چه کسی ، و از کجاآمده ای ، و به کجا خواهی رفت . و به این منزلگاه روزی چند به چه کار آمده ای ، تو رابرای چه آفریده اند . و این اعضا و جوارح را به چه سبب به تو داده اند ، و زمام قدرت واختیار را به چه جهت در کف تو نهاده اند و بدانی سعادت و هلاکت تو در چیست.

این صفاتی که در تو جمع شده است بعضی از آنها صفات بهایم اندو برخی صفات سباع و درندگان ، و بعضی صفات شیاطین ، و پاره ای صفات ملائکه و فرشتگان و بشناسی کدام یک از این صفات ، شایسته و سزاوار حقیقت تو است ، و باعث نجات و سعادت تو ، تا در استحکام آن بکوشی . و کدام یک عاریت اند و موجب خذلان و شقاوت ، تا دررفع آن سعی نمائی .

پس سعی در شناختن حقیقت خود نما! که بدون آن به سر منزل مقصود نتوان رسید.

منبع: کتاب معراج السعاده
مولف: ملا احمد نراقی